Шатарчны сэтгэлзүй

Alekhine’s comment on the match is interesting:

” Psychology is the most important factor in chess. My success was due solely to my superiority in the sense of psychology. Capablanca played almost entirely by a marvelous gift of intuition, but he lacked the psychological sense.”

Дэлхийн аварга А.Алехин Капабланкатай халз тоглосны дараа ингэж хэлжээ.

"Психологи бол шатрын хамгийн чухал хүчин зүйл юм. Миний амжилт бол сэтгэлзүйг мэдэрч ашигласных. Капабланка бол төрөлхийн гайхамшигтай авъяастай бөгөөд мэдрэмжээрээ нүүдэг хүн гэвч тэрвээр сэтгэлзүй гэдэг хүчин зүйлийг тоогоогүй"
Шатарчны сэтгэлзүйд нөлөөлдөг хүчин зүйлсүүд
1. Шатарчин хүний сэтгэлзүйд дараах хүчин зүйлс нөлөөлнө.(Хувийн товч бодол)

Тухайн шатарчны өөртөө итгэх итгэл
Цагын хяналт
Тухайн шатарчны шатрын ойлголт, онолын хэмжээ
Ямар байрлалд ямар хүнтэй ямар төлөвлөгөө тавьж тоглох вэ?
Тэмцээний зорилго
Рейтингийн зөрөө
Физик бэлтэл
Ам мэх, туршлага
Хувь хүний зохион байгуулалт


Өөртөө итгэх итгэл

Өөртөө итгэх итгэл нь өргийг амжилттай тоглох үндсэн шалгуур юм. Хэрвээ та өөрөө итгэхгүй өрсөлдөгчөөсөө айж тогловол олон олон боломжыг алдаж гагцхүү өрсөлдөгч тамирчинд аз таарч байх болно.
Өөртөө итгэх гэх энэ чухал чанарын төлөө монголын бөхчүүд бөх болчмоор сайхан залуу хүүхдүүдийг биеийг нь гүйцэт боловсорч том болтол нь хорь гарсан залуу бөхчүүдтэй барилдуулж зүрхийг нь үхүүлдэггүй байжээ. Энд нэг зүйлийг нэмж хэлэхэд өөртөө итгэх итгэл ба итгэл найдвар 2 бол шал хоёр өөр зүйл юм. Та тэгэж байгаад болох байлгүй дээ гэж итгээд найдаад байх юм бол юун д ч хүрэхгүй. Амжилттай яваа тамирчид бүгд л өөртөө 100 гаас илүү итгэдэг хүмүүс байдаг.

Цагын хяналт

Хэрвээ та өөрөөсөө 200 рейтинг доогуур хүнтэй тэв тэнцүү байрлалд хангалттай цагтай байхад өрсөлдөгч тэнцэх үү гэж асуувал яах вэ?
Эсрэгээрээ та өөрөөсөө 200 рейтинг дээгүүр хүнтэй хүү илүү 1 минутын цагтай 25 сайн нүүж байж хожих байхад өрсөлдөгч тэнцэх үү гэж асуувал яах вэ?
Орчин үеийн шатарт цаг бол гол хүчин зүйл болжээ. Та цагт ороод зөв нүүдлүүдийг хийж хожсон түүх таньд байн уу? Зарим шатарчид би цагт
ороод л алдчлаа тэгээд л хожигдчлоо. Уул нь би илүү байсан гэж өргийн дараа ярьдаг. Өрөг эхлэхэд адилхан л цагтай байсан ш дээ. Цагт 2 уулаа л орсон
тэгэхээр цагт ороод сайн тоглож сурах хэрэгтэй. Блитз тоглож гараагаа туршингаа цагтай харьцах чадвараа сайжруул. Ер нь өрөг эхлэхэд эхнээсээ л цагаа
хувиарлаж тоглож сурах хэрэгтэй. Аль хэсэгт нь тогтож бодохов, хаана хурдан нүүхэв, цаашлаад муу байрлалд цагт орж байгаа мэт жүжиглэж өрсөлдөгчөө
алдуулах, худлаа бодож байгаа мэт сууж өрсөлдөгчөө уяж ядраах, гарааны нүүдлүүдийг мэдэж байвж мэдэхгүй дүр үзүүлж тодорхой цаг зарцуулах гэх мэтээр цагыг ашигладаг. Эцэст нь хэлэхэд өрсөлдөгчийн нүүдэл дээр төлөвлөгөө тавь байрлалыг үнэл, өөрийн нүүдэл дээр тооцоо хий. Энэ юу гэсэн үг вэ гэвэл өрсөлдөгч нь бодож байгаад нүүдэл хийнэ тэр нүүдэл таны тооцоолж байсан нүүдэл биш бол та цагаа хий дэмий хувилбар тоолж зарсан гэсэн үг. Харин өрсөлдөгчийн цагт амрангаа төлөвлөгөө тавьж байрлалаа дүгнэх хэрэгтэй.

Тухайн шатарчны шатрын ойлголт, онолын хэмжээ

Ямарваа нэг байрлалыг хүмүүс өөр өөрсдийн төвшиндөө хараад дүгнэдэг. Их мастерууд бол сонирхолтой ном уншиж байгаа мэт уншина.
Эхлэн суралцагч,рейтинг муутай хүмүүс байрлалыг гүйцэт уншихад асуудал тулгардаг. Цагаан толгой 35 үсэгтэй байдаг шиг шатрын байрлалын элементүүд нь шатрын цагаан толгой л гэсэн үг. Их мастерууд үсгээ мэддэг болохоор үг болгож уншаад ойлгодог. Тиймээс шатрын цагаан толгойг сурах хэрэгтэй.
Энэ бол цэвэр шинжлэх ухаан. Гараа дунд үе төгсгөлийн онолууд. Энэ бүгдийг судлаж мэдэхэд цаг хугацаа хэрэгтэй.

Ямар байрлалд ямар хүнтэй ямар төлөвлөгөө тавьж тоглох вэ?

Өөрийгөө эхлэж судлана давуу тал сул талаа. Би цагт орохоороо сайн тоглодог энэ миний давуу тал ч гэх юм уу. За тэгээд тэмцээнд орлоо бодъё.
Хамгийн сүүлийн өрөг чи өөрөөсөө 300 рейтинг өндөр хүнтэй таарлаа гэж бодъё. Хэрвээ чи хожвол түрүүлнэ. Харин тэнцвэл хүрэл медаль, хожигдвол байргүй болох байв. Гарааны сонголтоос эхлээд чи төлөвлөгөө тавих ёстой. Өрсөлдөгчөө судлах ёстой. хичнээн өндөр рейтингтэй хүн байсан сул байж л таараа. Тоглохоосоо өмнө бүх өргөө яаж үргэлжлэх ямар ямар сэтгэлзүйн сонголтууд гарч болох ямар хариу үйлдэл үзүүлэх ээ бүр сайн тогтоод маш тайван тоглох хэрэгтэй. Хэрвээ өмнө нь тогтоогүй бол тоглож байх явцад сэтгэлзүйн ямарч дайралт ирж болзошгүй. Тэр үед автоматаар хариу үйлдэл үзүүлэхгүй, энэ чинь юу билээ гэж бодох юм бол шатрын анхаарал төвлөрөл суларч таны шатар муудаж өрсөлдөгчийн санаснаар болно.

Тэмцээний зорилго

Энэ тэмцээнд ямар амжилт гаргах вэ? Та 1950 гэсэн рейтингтэй гэж бодъё. Улсын аваргын хагас шигшээд орсон гэж бодъё. Эхний өрөг амлуулж сайн хүнийг хожоод 2 дахь өрөгтөө дахиад амлуулсан гэе. Тэгээд танд 2 сонголт гарлаа. Та дандаа хийх эсвэл эрсдэлтэй ч гэсэн хүч аваад тоглох гэсэн 2 зам байг. Та алийг нь сонгох вэ Тэнцээгээ эртхэн хийгээд хариад амрах уу? Хүч илүү тоглосоор байх уу? Энэ бол таны тэмцээнд яаж орох вэ гэсэн зорилгоос чинь хамаарна.

Рейтингийн зөрөө

Хүн болгон өөр өөрийнхөө төвшинд шатрыг ойлгож тоглодог. 1900 гэсэн рейтингтэй хүн 2300 тай хүнтэй таарсан гэж бодъё. Тэгвэл 1900 тай хүн гарааны онолтой, дунд үеийн ид шидтэн, төгсгөлийн мангастай таарчлаа гэж боддог. Мөн 2300 гэсэн рейтингтэй тамирчин 2600 тай тааруунгуутаа мангастай таарчлаа гэж боддог. Рейтингийн зөрөө бол зүгээр л рейтингийн зөрөө. Хүн шүү дээ. Алдаж л таараа. Гэхдээ өндөр рейтингтэй хүнийг алдуулахын тулд та түүний хараагүйг харж байх ёстой, өөрөөр хэлбэр өндөр чансаатай хүнээс илүү юм уу эсвэл түүний мэдэхгүй байрлалд тоглуулж алдуулах хэрэгтэй.

Физик бэлтэл

Та завсарлахгүй яг долоон цаг шатрын хөлөгний ард сууж чанартай сайн өрөг тоглож чадах уу? Та 15 хоног үргэлжлэх 3 тэмцээнд дараалж орж
амжилттай тоглож чадах уу? Та алдаа их гаргадаг уу? Та спортоор хичээллэдэг үү.


Ам мэх, туршлага

Олон жил шатар тоглосон хүмүүс тодорхой гараатай болсон байдаг бөгөөд туршлагагүй тоглогчыг гараан дээрээс нь цагт шахаж, элдэв янзын арга мэх хэрэглэн, туршиж үзсээр ихэвчлэн хождог. Туршлагагүй тоглогч шатраа л сайн тоглох гэж хичээж, өөр зүйл бодохгүй толгойгоо гашлааж байхад хашир бурхи тэнд нүх ухаад сууж байдаг.
Түгээмэл хэрэглэгдэг сэтгэлзүйн мэхүүд: Шатрын байрлалаар өрсөлдөгчдөдөө таагүй байдал үүсгэх, ууж байгаа зүйлээ сорж уух, бичиж буй цаасан дээрээ өрсөлдөгчийг бодож байхад бичилт дээрээ давхарлаж бичих, тэнцэх үү гэж асуух, байн байн босч явах, өөдөөс нь муухай харах, үзгээрээ оролдох, яг бодоод төвлөрч байхад нь засах уу гэж асуух, Цагт шахах гм Эдгээр нь бүдүүлэг аргууд байж магадгүй. Гэхдээ шатараа бодож төвлөрч байхад нь анхаарлыг нь сарниулах арга юм.

Эмэгтэй их мастер тоглолтын үед өрсөлдөгчийн анхаарлыг сарниулахын тулд эрээн хувцас өмсчээ.




Хувь хүний зохион байгуулалт

Шатарчин хүн өөрийнхөө нойр, хоолыг сайн тохируулж хувийн зохион байгуулалттай байх ёстой. Дэлхийн аварга Капабланка залуудаа нэг олон улсын тэмцээнд орж байхдаа шөнөчин бүжиглэж дарс ууснаас болж тэр тэмцээнд түрүүлж чадаагүй байдаг. Үүнээс хойш Кабапалка шатрын тэмцээнд орж байхдаа дээрх шиг зүйлийг давтаагүй байна. Мөн түүнчлэн хувь хүний араншин шатрын хөлөг дээр гарч ирдэг.

Дэлхийн зуун шилдэг өргийн нэгээс

[Сусын олон улсын тэмцээн Тавил 3"]
[1967 Он]
[Цагаан Роберт Жеймс Фишер]
[хар Лхамсүрэн Мягмарсүрэн]
[Дүн "1-0"]
Фишер-Дэлхийн аварга
Лхамсүрэн Мягмарсүрэн-Монгол улсын 4 удаагийн аварга гавъяат тамирчин.
Энэхүү өрөг нь дэлхийн шилдэг зуун өргийн нэг юм. Хэдийгээр Л.Мягмарсүрэн хожигдсон өрөг авч монгол хүний өрөг дэлхийн шилдэг өрөгт оржээ. Шилдэг өрөгийг хоёр тоглогч зохион бүтээдэг.
1.e4 {Фишер 23 хүн тойргоор тоглох Сус-ын тэмцээнд 22 тоглохоос ердөө л 10-т нь тогложээ. Том халз тоглолтын өмнөх бэлтгэл байсан гэж мэргэжилтэнүүд үздэг.} e6 2.d3 d5 3.Nd2 Nf6 4.g3 c5 5.Bg2 Nc6 6.Ngf3
Be7 {Цагаанаас хуучин энэтхэг тоглох нь 1960-1970 оны үед моодонд орж байв. Гарааны санаа нь хар бэрсний жигүүрт цагаан ноёоны жигүүрт санаачлагатай тоглох. Төвсанаа мастер энэхүү хувилбарыг хар талаас мөн ч олон жил тоглосон доо.} 7.O-O O-O 8.e5 Nd7 9.Re1 b5 10.Nf1
b4 11.h4 a5 12.Bf4 a4

{Фишер энэ нүүдлийг хийх гэж би 30 минут бодсон гэжээ. Цагаан ноёны жигүүртэх давуу өссөөр байна. Ноён уруу довтлоход нэг нүүдэл ч алдмааргүй байдаг. Хэрвээ хар a3 гэж нүүх юм бол хар сайжирна. 13.a3 гэснээр цагаан нэг хэсэгтээ харын бэрсний жигүүрдэх хориж цаг хожих санаатай нүүдэл} 13.a3 bxa3 14.bxa3 Na5 15.Ne3 Ba6 16.Bh3 d4
{Цагаанд e4 буудлыг бэлэглсэн муу нүүдэл. Цаашид цагааны довтолгоо энэ буудлаар дамжиж идэвхжинэ.Хар төвийн e4 буудлыг өгөхгүйгээр бэрсний жигүүрт тоглолт хийж, шаардлагатай үед f6 гэж төвийг цохих гэсэн төлөвлөгөө тавиж болох байв.} 17.Nf1 Nb6 18.Ng5 Nd5
19.Bd2 Bxg5 20.Bxg5 Qd7 21.Qh5 Rfc8 22.Nd2 Nc3 23.Bf6 Qe8 24.Ne4 g6 25.Qg5
Nxe4 26.Rxe4 c4 27.h5 cxd3 28.Rh4 Ra7 29.Bg2 dxc2 30.Qh6 Qf8

Цагаан нүүнэ 3#

{30...Qc1+ 31. Rc1 Rc1+32. Kh2 +- Дэлхийн улс бүрийн шатрын сурах бичигт байдаг сургамжтай байрлал. Өнгөц харахад хар тал хожиж байгаа юм шиг харагдана. 31.Qxh7+ {31... Kh7 32. hg+ Kg8 33. Rh8# 31... Kh7 32. hg Kg6 33. Be4#}
1-0
Сус 1967 тэмцээний дүнгийн хүснэгт
Зураг дээр дарж үзнэ үү.

World chess olimpiad

[Event "World chess olimpiad"]

[Site "Khanty Mansiysk"]
[Date "2010"]
[Round "6"]
[White "B.Gundavaa"] 2497
[Black "Zhao, Zong-Yuan"] 2600
[Result "0-1"]

1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.g3 {Gundavaa suuliin yed Catalan garaag hiij
bga.} d5 4.Nf3 dxc4 5.Bg2 Nc6 6.Qa4 Bb4+ 7.Bd2 Nd5 8.Qb5 {!?
8. Bb4 Kdb4 9. 0-0 Rb8 10. Nc3 a6 11. Ne5 gej togloson urguud
bna.} Bxd2+ 9.Nbxd2 c3 10.bxc3 Nxc3 11.Qd3 Nd5 12.O-O O-O 13.Rfc1 Nb6

{2 dahi tabild ANU-giin NAKAMURA-g hojih bsan urguu aldsanaas sergelt
abch hojih yostoi urug bla. 2 ursuldugch tamirchid uursduduu
itgelteigeer nuuj baiv. Onoliin nuudluud duuslaa. Uussen bairlaliig
dugnehed har huu iluu idevhgui gehdee bat buh bairlaltai bna.
Esregeeree tsagaan tuviig ezlesen buh bod idevhtei bna. Tsagaan
yalimgui davuu. Yamar tuluvluguu tabih be. Nc5 deer bairluulj
bersnii juguurt g2 iin temeenii daraltiig ashiglaj togloh esvel .....}

14.Rab1 Qe7 15.h4 h6 16.e4 Rd8 17.Qe3 Bd7 18.g4 {tuvd
davuutai uchraas tsagaanii tuluvluguu todorhoi teregnuudee 5
dugaar shugamaar hungun bodnuudaa huuniihee ard uragshaa} Be8 19.Nf1 a5 20.Ng3 a4 21.g5 hxg5 22.hxg5 a3 23.Nh5 f6 24.gxf6 gxf6 25.Rb5 Ra5
{egzegtei bairlal. 2 tal 2 uulaa tsagt orson baiv. Bersnii jiguurteh hariin
idevhjiliig zogsoohgui bol 40 nuudeld tsag nemegdeh uyed huu
dutuu bolno.}
26.Rxa5 Nxa5
27.Rxc7 {! Medremj. Ursuldugch sandrald
orloo. Bugdiig toolohod hetsuu bairlal uusev. Avstraliin hyatad
ikh master tsagt shagdan hiih yostoi nuudlee l hiiv.} Qxc7 28.Nxf6+ Kf8 29.Qxa3+ {!? 29 Ng5! har yah ve 29... Qd6 30 Qh3 Bf7 31. Qh7
Rd7 32. e5 +- 29... Bf7 30. Kgh7+ Ke7 31. Qa3 Qd6 32. Qa5 Qd4
33. Qg5 geed tsagaan huch dutuu hangalttai dovtolgootoi baisan.} Kg7 30.e5
{tsagaan 30. Ke8 Re8 31. Qa5 geed tsagaan huch dutuu tentsuu
bolno.} Nac4 31.Qc1 Bg6 32.Qg5 Rh8 33.Qg4 Nxe5

{? Tsagt orsonoos aldaj bna. 33... Nd6! 34. Ng5 Qc1 35. Bf1 Rh1 36. Kh1 Qf1+ har
davuu} 34.dxe5 Qc1+ 35.Bf1 Qh6 36.Qg2 {idevhgui nuudel odoo tsagaand
tentsee hangalttai 36. Bg2 geed tentsej boloh baiv} Qf4 37.Bd3 Qc1+ 38.Bf1 Qf4 39.Bd3 Qc1+ 40.Bf1 Nc4+
{! 24 dehi nuudlees ehlen bairlal
todorhoigui baisan. Hyatadiin ikh masteriin tsag 30 second uldsen
bla. Terveer suuliin 2 nuudeld nuudlee davtaj nuudel hojson bna.

Saya 40 ... Qf4 gesen bol tentsee. 40... Nc4 geseneer 30 minutiin

tsag nemegdlee. End l ikh master hunii setgel zui haragdaj bna.
Ehnii 40 nuudeld har muu tsagt orson togloj bsan bol 40 dehi
nuudlees hoish dahin uuriigee hurtsalj shineer togloj ehelsen
met bolov.} 41.Nd4 Nxe5 42.Ne4 Rh4 43.Nxe6+ Kh8 44.Nf6 Qc3 45.Ng5 Qc6 46.Qxc6 bxc6 {har huch iluu bersee solisonoor tecnikiin tugsguld orloo.} 47.Ne6 Bf7 48.Nc5 Kg7 49.Nfe4 Bxa2 50.Ng3 Kf7 51.Bg2 Rf4 52.Be4 Bd5 53.Kg2 Ke7 54.Bxd5 cxd5 55.Nb3 Nd3 56.Nh1 Kd6 57.Kg3 Re4 58.Kf3 Ne5+ 59.Kg2 Rb4 60.Nd2 Rb2 61.Nf1 d4 62.Nhg3 Kd5 63.Nh5 Ng4 {tsagaan buuv.} *

Tali vs Portish

M.Tali tailbarlav.
[Event Candidate match]
[Site "Bled"]
[Date "1965"]
[Round "0"]
[White "Tali"]
[Black "Portish"]
[Result "1-0"]

1.e4 c6 {Mash sanamsargui tohioldol yagaad gevel vengeriin avargiin practict ene hamgaalalt mash hovorhon hiigdej bsan. Bi ch gesen Caro-Cann hamgaalaltiin esreg toglono gej bodoj bsangui. Gehdee Botvinnik iin esreg beldej bhda temee f5 tai variantiig sain sudlasan bololtoi. Garaanii ter huvilbart bga tesreh bumbugiig bi shalgahiig hussengui. Tiimees 2. Nc3 d5 3. Nf3 huvilbariin esreg vengeriin ikh master togloj bgaguig bodoltson hiiv.}
2.Nc3 d5
3.Nf3 dxe4 {Ene nuudel ni minii songolt zuv bsaniig batlav. End 3... Bg4 gesen nuudel tsagaanii tuviig dovtoldog uchraas hamgiin huchtei bdag. Hen medhev bi Botvinik-iin esreg 4. h3 Bf3 5. gf ?! gej 3 dahi tavildaa togloson ni taalagdaagui bj magadgui. Yu ch gesen odoo tsagaan tuviig ezlej baga zergiin udaan urgeljilsen davuutai bolloo.}
4.Nxe4 Bg4
5.h3 Bxf3
6.Qxf3 Nd7
7.d4 Ngf6
8.Bd3 Nxe4
9.Qxe4 e6
10.O-O Be7
11.c3 Nf6
{Ehnii egzegtei bairlal. Portishiin hiih yostoi nuudluudee hiilee. Har bag zereg idevhgui ch gesen bat buh bairlaltai bolov. Tsagaan ene bat buh bairlaliig setleh gej toglodog. Portish iim bairlald mash tsuuhun togloj bsan. Odoo tsagaand Qe2 geed Bf4 esvel Bd2 geed c5 turuulen dc ideed tegeed hos temee bersnii jiguurt huunii davuugaar togloh ni hamgiin zuv onovchtoi tuluvluguu yum. Gehdee nadad uur sanaa turluu.}
12.Qh4 Nd5
13.Qg4 Bf6 {13... 0-0 gej bolohgui 14. Bh6 Bf6 15. Qe4 geed huch hojih bolno.} 14.Re1 {Bi ehleed Qe4 geed hariin noyong tuvd uldeene gej bodson gevch 14 ... Ne7! sanaa ni Nf5 geed tsagaanii sanaachlaga bhgui boloh baiv
14. Re1 gesneer hervee 14... 0-0 gevel 15 Bh6 Re8 16 Rad1 Qb6 17 Bc1 geed tsagaanii temee hamgiin sain bairlaldaa ochoj harin tereg tuvduu bh baiv.}
14... Qb6
{ 2 dahi egzegtei bairlal. Ene hurtel Portish hurdan buguud itgelteigeer nuuj baiv. Tsagaan garaanaas yu ch olj chadsangui b2 iin huug bers ni uyasan c1 iin temee hululuugui baina. Tiimees tsagaanii hamgiin sain tuluvluguu bol a3 geed urt hugatsaanii temtseld reclamnii hos temeegee ashiglah bailaa. Gehdee hariin noyon 14 nuudeliin daraa ehelsen bairnaasaa hudluugui bna. Uuniig ashiglaj bolohgui gejuu. Bi tergee e6 deer shideh gesen uran huvilbariig toolov. Hervee tergee shideed tentseenees uur zuilgui bsan sh zuv gej bodov. Portish olon nuudel daraalj temtseltei togloj zuv nuudel hiih ni tuund hetsuu baih yostoi.}
15.c4?! Nb4 {hervee Ne7 gevel bi 16 d5! cd 17 cd Nd5 18 Qa4 gej togloh baiv. hamgiin bagadaa l hariin noyong selgeegui bolgono.}
16.Rxe6+ fxe6
17.Qxe6+ {Odoo har yaj nuuh ve 17 ... Kd8 18. Qd6 geed dandaj bolno. 17... Be7 18. Bg5 Qc7 19. Re1 Kd3 geed har uldej bga shig bolovch tsagaand 18. Bg6 hg 19. Bg5 Qc7 20. Re1 geed hojih baiv yagaad gevel tsagaand Qg6+ gej shalaa garch irne. Tiimees 18... Kd8 19. Bf5 Qd4 (19... Qc7 20. Bf4 Qc8 21. Qe4 +-) 20. Bf4 ene bairlal nadad ikh taalagdaj baisan. Engiin shuud huvilbar ni 20... Re8 21. Re1 g6? 22. Be3 Qd6 23. Ba7! Qe6 24. Bb6+ Kc8 25. Be6+ geed 26.Bd7 gej nuuh baiv. End har hamgaalj boloh bsan baij magadgui. Togloltiin daraa Portish nadad helsen. Ter Re6 shideeg harj bsan gehdee arai hiihgui blgui de gej bodoj bsan gesen. Tegeed yag uurt ni tulgarahad nervetej uuruu uuruuruu bgagui gesen. tegeed bodolgui daraah nuudliig hiijee.}
17...Kf8 {Bi dotroo bi hedii heriin hugatsaag urt sonirholtoi huvilbariig tooloh gej zartsuulav aa! Ter huvilbaruudiin mine ali ni ch geseg hulug deer tohioldsongui de gej bodov.}
18.Bf4 Rd8 {Hamgiin zuv hamgaalaltiin nuudel. 18... Re8 19. Bd6+ Be7 20 Re1 Qd8 21 Re3! esvel 18.... Qd8 19. Re1 g5! 20 Bd6+ Kg7 21. Bb4 geed huch dutuu ch gesen huchtei dovtolgootoi} 19.c5 Nxd3 {Bi end 20. Bh6 geed tentseegee hiine gej bodoj baiv gehdee 20... Qb2 geed har iluu bolj bla. 20... Qc7?! 21. Qf6+ Kg8 22. Bg7! Gehdee c giin huu a7 d ochoh bolomj bna. Hojigdohguin tuld bi bersiig idlee.}
20.cxb6 Nxf4
21.Qg4 Nd5
22.bxa7
{3 dahi egzegtei bairlal. Ehleed ungutshun harahad tsagaan davuu yum shig baisan. Gehdee bi ursuldugchiin nuudeliin huleej suuhdaa g6, Kg7 geh tuluvluguu sain yum bna. Bairlal bol tentsuu bna gesen dugneltend hursen. Har tal bodnuudiinhaa uyaldaa holboog saijruulbal har iluu ni todorhoi. Hard 2 sul tal bna. Neg talaas h8 deer bga tereg tuuniig hudulguund oruulahad hugatsaa heregtei mun a7 dahi huu tuuniig ideh ni todorhoi ch gesen bas l hugatsaa zartsuulna. daraah nuudeldee har deerh 2 asuudliig 2 yylang ni shiideh tuluvluguu tabij nuujee. togloltiin daraa tuunii tuluvluguu ni buruu bsaniig haruulsan.} Ke7
{"Amia horlolt uu" gej bi ehnii muchid bodov. odoo tsagaan shalaa hiigeed yamarch ashiggui bna. Gevch Portish minii daraagiin nuudliig tootsooloogui yum. tuund 22 ... g6 geed yabah ni zuv bsan ene yed bi a giinhaa huug bers gargaj sul uguud orond ni bersnii jiguuriin huug idej tentsuu bolgoh tuluvluguutei baiv}
23.b4! {bersnii jiguuriig zadlah zorilgotoi sain nuudel. huug ideh ni osoltoi 24. Rb1 geed b7 huug idne odoo har 23... Nc7 gevel uldej boloh bsan gej L.Aronian analiz hiisen. Portish 2 muu nuugeed hojigdloo.}
23...Ra8
24.Re1+ Kd6
25.b5 Rxa7 {shuud hojigdloo. Hariin bairlal avralgui boljee. Tsagaand 2 zanal bna. Dairah zanal ni 26 bc bc 27 Qe6+ Kc7 28 Rc1 esvel b6 gej baglaj hojih geed bna}
26.Re6+ Kc7
27.Rxf6 {Har buuv.} *